محققان معتقدند، انگیزه عنصر مهم، در یادگیری دانش آموزان محسوب میشود و میتواند به دانش آموزان کمک کند تا به یادگیری و حضور در مدرسه علاقهمند شوند.
دانش آموزان کم انگیزه در کلاس بیحوصله هستند، زیرا احساس میکنند که مطالب آموزشی را از قبل میدانند و انگیزهای برای یادگیری مطالب جدید نیز ندارند.
تعیین هدف
باید به دانش آموزان کمک کرد تا هدف خود را مشخص کنند و رسیدن به این هدف را فرا گیرند. در واقع ایجاد هدف، موجب یادگیری مستمر و انگیزه میشود.
مدرسه محیطی نه فقط برای آموزش درس و تحصیل، بلکه فضایی برای یادگیری مهارتهای اجتماعی نیز هست. بنابراین نوجوانان با ترک محیط مدرسه دچار آسیبهای جدی خواهند شد. با شناخت عوامل ترک تحصیل دانشآموزان و سعی در رفع آنها میتوان به پیشگیری از ترک تحصیل پرداخت. والدین باید مرتبا به عملکرد تحصیلی بچهها توجه کنند و در صورت بروز نشانههای رفتاری مانند پرخاشگری، افسردگی یا اصرار به ترک تحصیل، دنبال یافتن دلایل افت تحصیلی و بیانگیزگی فرزندشان باشند. تشخیص به موقع مشکلات، درمان و اقدامات به موقع مانع ترک تحصیل بچهها میشوند.
1.اضطراب
از دلایلی که موجب بی انگیزهگی دانش آموزان برای حضور در مدرسه میشود ایجاد استرس و اضطراب توسط روشهای نادرست آموزشی و محیط مدرسه است. بر اساس تحقیقاتِ کارشناسان آموزشی انتظارات غیر واقعی آموزگاران از دانش آموز، ایجاد رقابتهای ناسالم بین دانش آموزان، محیط نامناسب مدرسه، مقررات خشک مدارس در ایجاد استرس بین دانش آموزان موثر است.
2.برخورد نامناسب معلمان و عدم توانایی برای انتقال مهارتهای زندگی
یکی دیگر از دلایل گریزان بودن دانش آموزان از مدرسه برخورد نامناسب معلمان است. رابطه غیر صمیمی و خشک بین معلم و دانش آموز، الزام به انجام تکالیف سنگین، بی توجهی به نظرات و احساسات دانش آموزان از جمله مسائلی است که در مدارس بسیار به چشم میآید. اما متاسفانه مساله تنبیه بدنی هم هنوز در مدارس وجود دارد و هرازگاهی اخباری از برخورد خشن معلم با دانش آموزان شنیده میشود.
3. شروع کلاسها در صبح زود
یکی دیگر از عواملی که موجب عدم رغبت دانش آموزان برای حضور در کلاسها و بی علاقگی آنها به مدارس میشود برگزاری کلاسهای صبح زود است که علاوه بر تاثیراتی که بر سلامتی بچهها دارد آنها را از مدرسه بیزار میکند. در کشور ما ساعت شروع کار مدرسه ۷.۳۰ صبح است که گاهی به دلیل مسافت طولانی مدرسه تا خانه، دانش آموز باید صبح بسیار زود در تاریکی از خواب بیدار شود و به مدرسه برود.
بر اساس یک مطالعه دانشآموزان به خاطر اجبار به شرکت در کلاسهای ابتدای صبح به طور متوسط حدود ۱۰ ساعت در هفته کمبود خواب دارند. تا جایی که وجود حجم بالایی از درسهای غیر کاربردی و نبود هیچ درسی برای آموزش مهارتهای ارتباطی با همسالان و خانواده، کنترل خشم، تصمیم گیری، مقابله با مشکلات و … علاوه بر تاثیرات بلند مدت روانشناسی و اجتماعی بر روی دانش آموزان آنها را با مدرسه بیگانه میکند.
4. بی توجهی به تفاوتها و استعدادهای گوناگون دانش آموزان
ضعفی که از آموزش و پرورش کشور در اینجا بیان میشود بی توجهی به تفاوتها و استعدادهای گوناگون دانش آموزان است. بچههایی که وارد مدرسه میشوند از طبقات اجتماعی متفاوت و با استعدادهای گوناگون هستند، اما در مدارس کشور امکان پرورش بسیاری از تواناییهای هنری و ورزشی دانش آموزان وجود ندارد. همین امر سبب میشود دانش آموز با درسهای مشترکی که همه دانشآموزان وادار به یادگیری آن هستند، با بی میلی برخورد کند و در صورت توانایی مالی علاقه خود را در موسسات خصوصی دنبال کند.
5. اختلال اضطراب اجتماعی
فرد مبتلا به این مشکل از حضور در محیطهای شلوغ احساس اضطراب بسیار زیادی میکنند. مثلا از قضاوت دیگران یا تحقیر شدن میترسند و ممکن است این ترس شدید مانع از حضور آنها در فضای مدرسه و محرک ترک تحصیل باشد. حمله عصبی یا اضطراب شدید موقع پاسخ دادن به سوالات یا امتحان کتبی باعث افت نمرات دانشآموز میشوند و او را از ادامه تحصیل نا امید میکنند.
6. مشکلات مالی در خانواده
مشکلات اقتصادی و کوشش والدین برای برطرف کردن این مشکلات میتواند عاملی برای عدم پیگیری شرایط درسی و عدم رسیدگی، تربیت و آموزش فرزندان باشد. این خود میتواند عامل اثرگذاری برای افت تحصیلی و ترک تحصیلی در دانشآموزان باشد. از طرفی ممکن است دانشآموزان برای حمایت از خانواده بیشتر به دنبال کار کردن بروند تا اینکه به فکر برنامهریزی طولانی مدت برای درس و ورود به شغل ناسب باشند.
7.دوستی های آسیب زا
فضای دوستی یا تحصیل دانشآموزان ممکن است برای آنها آسیب زننده باشد و به مرور باعث جدایی از درس و مدرسه شود. یک علت ترک تحصیل پسران نیز آزارهای فیزیکی یا کلامی و مورد قلدری قرار گرفتن در مدرسه است.
